Kazdağları ve Çevresinde Madencilik

Kazdağları ve Biga Yarımadası’nda madencilik faaliyetleri, tek bir şirket ya da tek bir proje üzerinden şekillenmemiştir. Bölge; altın, bakır ve diğer metalik madenler açısından yoğun ruhsatlandırılmış alanlardan biridir. Bu nedenle madencilik süreci, ruhsatların dağılımı, şirketlerin el değiştirmesi, ÇED ve dava süreçleri birlikte ele alınmadan anlaşılamaz.

Bu dosya; Çanakkale ve Kazdağları çevresindeki başlıca madencilik faaliyetlerini yorum yapmadan, şirket–ruhsat–süreç zinciri içinde kayıt altına almak amacıyla hazırlanmıştır.

1. ALAMOS GOLD → TÜMAD MADENCİLİK

(Altın Madenciliği – Şirket ve Ruhsat Devri)

• Şirket (ilk): Doğu Biga Madencilik A.Ş.
• Ana ortak: Alamos Gold Inc. (Kanada)
• Faaliyet dönemi: 2000’lerin sonu – 2020’ler başı

Projeler

• Kirazlı Altın Madeni (Çanakkale Merkez)
• Ağı Dağı Altın Madeni (Çanakkale–Balıkesir)
• Çamyurt Altın Madeni (Çanakkale–Balıkesir)

Kritik Süreç

• Kirazlı ruhsatının yenilenmemesi üzerine Alamos Gold, Türkiye Cumhuriyeti aleyhine yaklaşık 1 milyar USD tutarında uluslararası tahkim davası açtı.

Devir

• Satın alan: TÜMAD Madencilik A.Ş.
• Satın alma bedeli: 470 milyon USD
• Sonuç: Doğu Biga Madencilik ve tüm ruhsatları TÜMAD’a geçti.
• Tahkim davası askıya alındı, Alamos Gold Türkiye’den çekildi.

2. TÜMAD MADENCİLİK

(Altın – Faal ve Ruhsat Sahibi)

• Ortaklık: Nurol Holding – Lidya Madencilik
• Durum: Kirazlı, Ağı Dağı ve Çamyurt projelerinin ruhsat sahibi
• Tesisler:
  • Çanakkale: Altın madeni ve işleme tesisi
  • Balıkesir: Taşocağı ve kırma tesisi

3. TRUVA BAKIR MADENCİLİK A.Ş.

(Bakır – Halilağa Havzası)

• Şirket: Truva Bakır Maden İşletmeleri A.Ş.
• Ana ortak: Cengiz Holding
• Maden türü: Bakır (altın yan ürünlü)
• Konum: Çanakkale – Halilağa / Serçiler / Hacıbekirler hattı

Proje

• Halilağa Bakır Madeni Projesi

Süreç

• ÇED süreci yürütüldü
• ÇED kararları yargıya taşındı
• Proje, Kazdağları ekosistemiyle ilişkisi nedeniyle kamuoyunda yoğun tartışma yarattı

Durum

• Ruhsat ve proje Truva Bakır / Cengiz Holding kontrolündedir
• Proje, bölgedeki en büyük ölçekli bakır madenciliği girişimi olarak kayda geçmiştir

4. KOZA ALTIN / KOZA MADENCİLİK

(Altın – Tarihsel Ruhsatlar)

• Şirket: Koza Altın İşletmeleri A.Ş.
• Faaliyet alanı: Çanakkale ve Balıkesir çevresi
• Durum:
  • Bazı ruhsatlar arama aşamasında kalmış
  • Bazı projeler ÇED sürecine girmeden sona ermiştir

Koza grubu, Kazdağları çevresinde faal üretimden çok ruhsat varlığı ile anılmıştır.

5. DİĞER METALİK MADEN RUHSATLARI

(Bakır – Altın – Karma)

Kazdağları ve Biga Yarımadası’nda:

• küçük ve orta ölçekli şirketlere ait
• arama ruhsatı seviyesinde kalan
• işletmeye dönüşmemiş

çok sayıda bakır ve altın ruhsatı bulunmaktadır.

Bu ruhsatların önemli bölümü:

• süre dolumu,
• ÇED aşamasına geçememe,
• ekonomik gerekçeler

nedeniyle fiilî madenciliğe dönüşmemiştir.

6. HUKUKİ VE İDARİ ORTAK ZEMİN

Bölgedeki madencilik projeleri genel olarak şu süreçlerden geçmiştir:

• MAPEG ruhsatlandırması
• ÇED süreçleri
• İdare Mahkemeleri ve Danıştay davaları
• Uluslararası tahkim (istisnai olarak)

Kazdağları madencilik dosyası, en çok yargı sürecine konu olan madencilik alanlarından biridir.

Kazdağları ve Çanakkale çevresinde madencilik:

• tek şirketli değil,
• tek madenli değil,
• tek dönemli değil

çok aktörlü, çok ruhsatlı ve uzun soluklu bir süreçtir.

Altın madenciliği (Alamos → TÜMAD),
bakır madenciliği (Truva Bakır / Cengiz Holding)
ve diğer ruhsat sahipleri birlikte ele alınmadan bölge anlaşılamaz.

Bu dosya, söz konusu süreci eksiksiz ve kayıt temelli biçimde ortaya koymak amacıyla hazırlanmıştır.