CHP’li Güneşhan’dan BYD yatırımı için Bakan Kacır’a soru önergesi

CHP Çanakkale Milletvekili İsmet Güneşhan, Çin merkezli elektrikli otomobil üreticisi BYD’nin Türkiye’de yapmayı taahhüt ettiği 1 milyar dolarlık dev yatırımın akıbetine ilişkin soru önergesini Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) gündemine taşıdı.

Güneşhan, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır’ın cevaplaması istemiyle verdiği önergede, yatırımdaki belirsizlikleri ve kamu kaynaklarının durumunu mercek altına aldı.

Güneşhan, önergesinin gerekçesinde “Çin merkezli elektrikli otomobil üreticisi BYD ile Türkiye Cumhuriyeti arasında 2024 yılında Manisa’da yaklaşık 1 milyar dolarlık yatırım yapılmasına ilişkin anlaşma imzalanmış, söz konusu yatırımın yıllık 150 bin araç üretim kapasitesine sahip bir tesis ile AR-GE merkezini kapsayacağı ve binlerce kişiye istihdam sağlayacağı kamuoyuna açıklanmıştır. Cumhurbaşkanı ve ilgili bakanların katılımıyla gerçekleştirilen imza töreni sonrasında bu yatırım, Türkiye’nin otomotiv sanayisi açısından stratejik öneme sahip en büyük yabancı yatırımlardan biri olarak değerlendirilmiştir. Ancak son dönemde basına yansıyan haberlerde, BYD’nin Avrupa pazarına yönelik üretim planlarında önceliği Macaristan’daki tesisine verdiği, Türkiye’deki yatırımın ise belirsiz bir tarihe ertelendiği ifade edilmiştir. Öte yandan BYD’nin yatırım taahhüdü kapsamında çeşitli teşviklerden ve avantajlardan yararlandığı bilinmektedir. Yatırımın gerçekleşmesi amacıyla sağlanan teşviklerin kapsamı ve şartları, yatırımın gerçekleşmemesi veya ertelenmesi halinde uygulanacak yaptırımlar ile kamu kaynaklarının ne ölçüde korunduğu hususları kamuoyunda tartışma konusu olmuştur. Ayrıca yatırım taahhüdünün yerine getirilmemesi halinde şirkete sağlanan teşvik ve destekleri geri alınıp alınmayacağı ile kamu zararının oluşup oluşmadığının açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.” dedi.

Milletvekili İsmet Güneşhan, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır’a cevaplaması istemiyle şu soruları yöneltti:

“Temmuz 2024’ten itibaren BYD, Türkiye’de kaç adet araç satışı yapmıştır?

Temmuz 2024’ten itibaren Türkiye’de elektrikli otomobil segmentinde hangi marka kaç araç satmıştır, BYD’ye sağlanan teşvikler diğer markaların satışlarını ne yönde etkilemiştir?

Söz konusu teşvikler, yerli markamız TOGG’un satışlarını nasıl etkilemiştir, aynı dönemde TOGG kaç araç satışı yapmıştır?

BYD’ye söz konusu yatırım kapsamında hangi teşvik, vergi avantajları ve diğer destekler sağlanmıştır? Bu teşvik ve desteklerin toplam tutarı ne kadardır?

BYD’ye sağlanan teşvik ve destekler hangi şartlara bağlanmıştır? Şirketin yatırım taahhüdünü yerine getirmemesi veya yatırımın ertelenmesi halinde uygulanacak yaptırımlar nelerdir?

BYD’ye sağlanan teşvik ve desteklerin geri alınması söz konusu mudur?

BYD’den yatırım taahhüdünün yerine getirilmesini güvence altına almak amacıyla herhangi bir teminat alınmış mıdır? Alındıysa teminatın tutarı ne kadardır?”